آخرین اخبار

15. خرداد 1395 - 20:04   |   کد مطلب: 290465
سراب روانسر: شناخت آداب و رسوم فرهنگی و دینی اقوام ایرانی به این خاطر مهم است که موجب شناخت بیشتر و بهتر همدیگر می شود که می تواند به نوعی مقابله با تهاجم فرهنگی باشد.

به گزارش سراب روانسر، شناخت آداب و رسوم فرهنگی و دینی اقوام ایرانی به این خاطر مهم است که موجب شناخت بیشتر و بهتر همدیگر می شود و علاوه بر اینکه به جای پرداختن به فرهنگ وارداتی غربی و ارزشهای آن، با معرفی آداب و رسوم اقوام و تکیه بر آن، که اصالت ایرانی و اسلامی و ارزشهای آن را می رساند، خود میتواند به نوعی مقابله با تهاجم فرهنگی باشد.

 

 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان یکی از مباحث مهم فرهنگ مردم ایران است و از آنجا که این آداب و رسوم ریشه دینی دارد توجه همگان را به خود جلب می کند.

 

 در ماه رمضان، مردم به شکل هماهنگ برای انجام تکالیف شرعی آماده می‌شوند و برای به جای آوردن این وظایف، هر جمعیت و گروهی با آداب و تشریفات خاص خود مراسم رمضان را برگزار می‌کنند اما مضمون مشترک همه برنامه ها معنویت است.

 

در گذشته این آداب و رسوم از غنای ویژه‌ای برخوردار بود و مردم با شوق و ذوق بیشتری آداب رمضان را به جا می‌آورده‌اند، اما امروزه با هجوم عوارض فرهنگ بیگانه و مشکلات زندگی شهری و ماشینی، آداب و مراسم رمضان خیلی خود نمایی نمی کند.

 

از آداب، رسمها، باورها و اعتقادات مردم درباره ماه مبارک رمضان، استقبال از ماه مبارک رمضان، آمادگی برای روزه گرفتن، تغییرات در زندگی و اعمال روزه‌داران، افطار، احیاء لیالی قدر، اعمال و مراسم بیست و هفتم ماه رمضان، عید فطر، نانها و غذاهای ماه رمضان، مراسم مخصوص ماه رمضان و... بوده است.

 

همانطور که پیش تر ذکر شد، شناخت آداب و رسوم فرهنگی و دینی اقوام ایرانی موجب معرفی فرهنگ ایرانی و قومیتی و به نوعی مقابله با تهاجم فرهنگی خواهد شد، بر همین اساس و با توجه به نزدیک شدن ماه رمضان به معرفی برخی از اعمال و رفتارهای مردمان کردنشین خصوصأ در منطقه کرمانشاه و کردستان خواهیم پرداخت.

 

حضور در پشت بام و تلاش برای استهلال ماه

 

در گذشته های دور که وسایل ارتباط جمعی مثل امروز وجود نداشت، مردم ماه مبارک رمضان را با رؤیت هلال ماه آغاز می کردند و با رؤیت هلال به پایان می بردند، از این رو چند ساعت مانده به غروب آفتاب راهی ارتفاعات و پشت بام ها می شدند تا بلکه هلال ماه را رؤیت کنند و به اطلاع مردم برسانند.

 

پس از اینکه هلال ماه رؤیت می شد با شلیک گلوله تفنگآغاز ماه رمضان رسماً اعلام مى‏شد. زنان براى تهیه غذاى سحرى به تکاپو مى‏افتادند و مردان نیز براى به جا آوردن نماز تراویح روانه مساجد محل می شدند.

 

ندای مرحبا مرحبا یا شهر رمضان مرحبا طنین انداز مساجد

 

15 روز اول ماه رمضان قبل از اذان عشا مؤذن بر پشت بام مسجد رفته و با صداى بلند و به صورت آواز، حلول ماه رمضان را چنین خوش مى‏گفته است: «مرحبا مرحبا یا شهر رمضان مرحبا، مرحبا یا شهر التسبیح و التهلیل و تلاوة القرآن مرحبا، مرحبا مرحبا یا شهر الخیر و البرکة و الاحسان مرحبا».

 

برپایی نماز تراویح

 

نماز تراویح در شب‌های ماه رمضان به جماعت خوانده می شود. این نماز پس از نماز عشاء خوانده می شود. و در بین اهل سنت رسم است که هر شب یک جزء قرآن را در این نمازها تلاوت کنند تا در پایان ماه رمضان، قرآن ختم شود.

 

لیالی قدر و شب زنده داری

 

مردمان مناطق کردنشین عمدتاً مراسم شب قدر را از دهه آخر ماه رمضان می دانند، این رسم نیز مستند به حدیثی از نبی مکرم اسلام(ص) است که فرمود: «شب قدر را در دهه آخر ماه رمضان بجویید» (صحیح بخاری، ج2، صص710-720). این حدیث را اغلب محدثین بزرگ اهل سنت در متون روایی خود نقل کرده اند. با این حال در بعضی دیگر از مناطق کردنشین لیالی قدر از نوزدهم رمضان شروع می شود.

 

مردم در این لیالی با جدیت تمام می کوشند که آئینهای این شبها را با شکوهی آکنده از معنویت برگزار کنند. مردم تمام این شبها را تا صبح بیدار می مانند و به تلاوت قرآن و شب زنده داری و برگزاری آئینهای عبادی می پردازند.

 

برگزاری مراسم مولودی خوانی و دف نوازی

 

در بعضی از شبهای ماه رمضان، ‌در برخی از مساجد مناطق کردنشین، مولودی خوانی هم برگزار می‌شود. هرچند مولودی خوانی مختص ماه مولود است، در این مجالس، مولودنامه که اشعار و سروده ها و قصایدی بدیع در وصف پیامبر اکرم(ص) است، خوانده شده و گاه دف نوازی هم می‌شود. این مراسمات تا وقت سحر ادامه می یابد. پس از آن مردم جهت صرف «پارشیو» یا سحری مساجد را به قصد منازل خود ترک می کنند.

 

طبغ غذاها و نان های محلی از جمله بژی (برساق)

 

از دیگر آیینهای کُردها این است که سفره های ماه رمضان را با پخش نانهای محلی مثل بژی (برساق) و نان تاوه ای که حاصل تلاش کدبانوهای این استان است، رنگین می کنند.

 

جست و جوی هلال ماه شوال

در غروب روز آخر ماه رمضان نیز مثل اول ماه مردم به دنبال هلال ماه شوال مى‏گردند و با پیدا کردن ماه یا اعلام رسمی توسط رسانه ها و با صداى مؤذن خود را براى عید رمضان آماده مى کنند.

 

نماز عید و ندای "الله اکبر، لا اله الا الله، الله اکبر، الله اکبر و لله الحمد"

 

صبح روز عید و ساعتی پیش از طلوع آفتاب لحن آشنا و زیبای «الله اکبر، الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله، الله اکبر، الله اکبر و لله الحمد» از بام مساجد کردنشین برمی خیزد و مردم مؤمن نیز پس از یک ماه طاعت و بندگی خداوند متعال راهی مساجد می شوند تا ضمن شرکت در آئین نماز عید سعید فطر شکرانه نعمتهای خداوند متعال را به جای آورند.

 

طلب حلالیت و روبوسی با همدیگر بعد از نماز عید فطر

 

پس از پایان خطبه نماز عید، حاضران ناگاه قیام می کنند و به دست بوسی و روبوسی همدیگر و طلب حلالیت می پردازند و منظره بدیعی از تعاطف دینی و همبستگی اسلامی را به نمایش می گزارند. در این زمان تک تک حاضران همدیگر را می بوسند و از بابت قصور و کوتاهیها و نیز مظالم احتمالی در حق همدیگر، عذرخواهی کرده و همدیگر را حلال می کنند. معمول این است که حاضران ابتدا با روحانی و امام جماعت مسجد خود روبوسی می کنند.

 

بعد از نماز عید فطر به دیدار خانواده های داغدار رفتن یا به تعبیر کُردی "نو جه ژن"

 

"نو جه ژن"به معنی اولین عید است. در مناطق کردنشین رسم است که مردم پس از پایان مراسم نماز عید فطر، به صورت دسته جمعی همراه با ماموستا یعنی روحانی برای تبریک عید و حلالیت طلبی و یا گردن ئازایی به منازلی می¬روند که عزیزی از دست داده و سوگوار مرگ وی هستند و بالأخره روز عید فطر با همین دید و بازدیدها به پایان می رسد.

 

پرداخت زکات فطریه یا به تعبیر کٌردی "سر فطره"

 

رسم دیگر در رمضان پرداخت زکات فطر به مستحقان است. ثروتمندان، تجار، بازرگانان، کسبه، اعیان و اشراف در این ماه سخاوتمندانه تر از همیشه، زکات اموال و داراییهای خود را به فقرا، مساکین، یتیمان، بیوه زنان، قاریان قرآن و نابینایان می پردازند، اما فطریه را معمولاً از پانزدهم رمضان به بعد به مستحقان شرعی، پرداخت می کنند. کردها زکات فطر را «سر فطره» می گویند.

 

روزه شه شهلان (شش روز نخست ماه شوال)

 

بسیاری از مردمان کُرد نشین پس از عید فطر طبق یک سنت دینی شش روز (شه شهلان) اول ماه شوال را به نیت مزید اجر و ثواب و نیز به منظور بدرقه ماه مبارک رمضان دوباره روزه می گیرند. مسلمانان روزه مستحبی «شه شهلان» را مستند به حدیثی از نبی مکرم اسلام می دانند که براساس آن هرکس شش روز نخست پس از عید فطر را روزه بدارد، مانند کسی است که همه سال ـ و در حدیث دیگری ـ همه عمر را روزه¬دار بوده باشد.آمده است.

 

 

 

دیدگاه شما

در کانال تلگرامی پایگاه خبری سراب روانسر عضو شوید
مشکلات شهر را با ما در میان بگذارید
محل تبلیغات شما
تحلیل داده های آماری، پروژه های دانشجویی و مقالات پژوهشی