آخرین اخبار

27. تير 1394 - 10:09   |   کد مطلب: 285248
یادداشت؛سعید سعادتمند
اعتیاد به موبایل و آسیب های پیش رو
سراب روانسر: با پیشرفت روز افزون بشر در قرن بیست و یکم و هزاره سوم، علاوه بر امراضی که علت آن میکروب ها، ویروس ها و باکتری ها هستند، بشر با بیمارهایی دست به گریبان شده است که عامل آن فناوری است.

به گزارش سراب روانسر،  اگر چه بیشتر فناوری ها برای استفاده انسان و غلبه بر ناتوانی های بیولوژیکی وی طراحی و ساخته شده اند و منظور سازندگان آنها کمک به رفاه بشریت و افزایش توانمندی های انسانی بوده است،با این حال با پیشرفت روز افزون بشر در قرن بیست و یکم و هزاره سوم، علاوه بر امراضی که علت آن میکروب ها، ویروس ها و باکتری ها هستند، بشر با بیمارهایی دست به گریبان شده است که عامل آن فناوری است، اما به محض رواج و استفاده از این فناوری ها، پیامد های پیش بینی نشده ای ظهور می کنند. یکی از این پیامدها و جنبه ها، وابستگی یا اعتیاد افراد به این فناوری هاست. اعتیاد های مربوط به فناوری به طور عملیاتی به عنوان یک نوع اعتیاد رفتاری که تعامل میان انسان و ماشین را تحت تأثیر قرار می دهد و ماده شیمیایی برای آن در طبیعت وجود ندارد، تعریف شده است.

 

 اعتیادهای که تحت تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات به وجود آمده اند کم نیست و روز به روز شاهد شکل گیری و ظهور اشکال دیگری از این اعتیاد ها هستیم. اعتیاد به موبایل جنبه های خاصی از اعتیادهای مربوط به این فناوری است. اعتیاد به موبایل نوعی رفتار تکانشی در استفاده از موبایل می باشد که کاربرد آن توسط فرد نه تنها برایش احساس آرامش در پی دارد بلکه به تدریج با افزایش سطح تحمل وی، برای دستیابی به همان احساس پیشین، نیازمند استفاده بیشتر و روی آوردن به تلفن های پیشرفته تر است و در صورت محرومیت، حالت انزوا به وجود می آید. نشانه های اعتیاد به موبایل طیف گسترده ای را دربر می گیرد، اما ویژگی مشترک این اعتیاد وارسی دائم به خریداری آخرین مدل موبایل با امکانات جدیدتر و بالاخره نیاز به ارتباط، اطلاع از رویدادها و در دسترس دیگران بودن می باشد.

 

استفاده بیش از اندازه از موبایل در ذهن و اعصاب کاربران نوعی اعتیاد پدید می آورد که درست مانند اعتیاد به مواد مخدر، الکل، پرخوری، رابطه غیراخلاقی، بازی های رایانه ای و اینترنت مخرب است. اعتیاد به موبایل و استفاده مفرط از آن ها، مشکلات دیگری را به وجود می آورد؛ این مشکلات گاهی روانشناختی (مثلأ اضطراب اجتماعی مزمن یا انزوای اجتماعی) و در برخی موارد اجتماعی (مانند معلولیت، لکنت زبان، مشکلات مربوط به وزن و یا مشکلات زناشویی) هستند. رفتارهای شبه اعتیادی به تلفن همراه مشکلی جدی برای کار و زندگی اجتماعی افراد است. افراد معتاد در صورتی که تلفن را به همراه نداشته باشند احساس افسردگی، شکست و تنهایی می کنند و گاهی اوقات کار و زندگی بر اثر تماس های مکرر، پیام های متنی، گشت و گذار در وب و چت های آنلاین مختل می شود.

 

مطالعات نشان داده است بین استفاده مشکل ساز از تلفن همراه با پرخاشگری، سیگار کشیدن، تمایل به خودکشی، پایین بودن عزت نفس رابطه وجود.

 

اعتیاد به تلفن همراه می‌تواند بر روی وضعیت روانی افراد نیز تأثیر گذار باشد؛ اما از آنجایی که این اعتیاد علایم فیزیکی خاصی ندارد، بنابراین اختلالات پیش آمده ناشی از آن مشهود نیست. اختلالات روحی و روانی ناشی از اعتیاد به تلفن همراه عبارتند از:

 

1-    افسردگی و ناراحتی ناشی از کارکردهای بیش از حد و معمول با تلفن همراه

2-    نادیده گرفتن فعالیت‌ها و کارهای مهم بر اثر اعتیاد به تلفن همراه

3-    وجود مشکلات بدنی از قبیل سوء هاضمه، کم‌خوابی و ...

4-    پایین آمدن اعتماد به نفس و در نهایت گوشه‌گیری از اجتماع

 

معتادان به استفاده از موبایل از دوستان و خانواده فاصله می گیرند، انزوا طلب می شوند، اولویت های سنی و اجتماعی نظیر تحصیل و اشتغال را پس می زنند، هنگامی که موبایل در دسترسشان نیست به آن فکر می کنند و از دوری اش رنج می برند. شواهد نشان می دهد که استفاده مفرط از تلفن همراه، مرتبط با الگوهای رفتاری دیگر از جمله بیدار ماندن در شب و اشتغال به تبادل پیام کوتاه و همچنین وابستگی عاطفی است که در ذهن کاربران ایجاد می شود. به طوریکه این افراد معتقدند که بدون استفاده از تلفن همراه قادر به زندگی کردن نیستند. این یافته ها حمایت کننده ی تاثیر منفی استفاده مفرط از تلفن همراه و تاثیر منفی آن بر سلامت جسمی و روان شاختی کاربران است.

 

به نظر می رسد لزوم فرهنگ سازی و اطلاع رسانی در جامعه برای پیشگیری از عواقب ناشی از اعتیاد به فناوری و خصوصا موبایل در بین اقشار مختلف جامعه باید بیش از پیش مورد توجه جدی قرار گیرد و راهکارهای لازم در این خصوص نیز اعمال گردد.

 

 

سعید سعادتمند کارشناس ارشد روانشاسی تربیتی و مدرس دانشگاه

 

 

دیدگاه شما

در کانال تلگرامی پایگاه خبری سراب روانسر عضو شوید
مشکلات شهر را با ما در میان بگذارید
محل تبلیغات شما
تحلیل داده های آماری، پروژه های دانشجویی و مقالات پژوهشی